Een korte geschiedenis van het stripverhaal

Waar begon het stripverhaal?

Waar begon het stripverhaal eigenlijk? Veel mensen denken dat strips pas honderd jaar bestaan. Toch gaat de geschiedenis van het vertellen met tekeningen veel verder terug. Al meer dan 5000 jaar geleden maakten mensen afbeeldingen op de muren van grotten. Ze kerfden ook symbolen in stenen, botten en gedroogde klei.

Waarom deden ze dat? Waarschijnlijk om belangrijke informatie vast te leggen. Bijvoorbeeld wanneer het regenseizoen begon, wanneer de winter eraan kwam of wanneer de lente weer begon. Dat was belangrijk voor de jacht op dieren en het verzamelen van voedsel. Misschien hielpen de tekeningen ook om te onthouden waar voedsel te vinden was of wanneer een veilige schuilplaats nodig was.

Op veel grotmuren zie je handafdrukken. Mogelijk waren die een teken dat iemand bij een bepaalde groep hoorde. De afbeeldingen van herten, mammoeten en andere dieren konden laten zien welke dieren er in de omgeving leefden. Zo vertelden tekeningen al duizenden jaren geleden een verhaal.

De kracht van beelden

Nog steeds gebruiken we afbeeldingen om informatie over te brengen. Plaatjes maken een verhaal aantrekkelijker, helpen iets uit te leggen en zorgen ervoor dat je je beter kunt inleven.

Want zeg nou zelf: een boek met een mooie illustratie op de kaft spreekt veel meer aan. Beelden trekken de aandacht en maken verhalen makkelijker te begrijpen. Dat is precies waarom strips al generaties lang zo populair zijn.

De drukpers veranderde alles

De uitvinding van de drukpers zorgde voor een enorme verandering. Boeken hoefden niet langer één voor één met de hand te worden geschreven of getekend, maar konden snel worden gedrukt.

Later verschenen de eerste kranten met korte stripstroken. Veel lezers knipten deze uit en bewaarden ze. Uiteindelijk werden de verhalen gebundeld tot stripalbums. Zo groeide de strip uit tot een geliefde vorm van ontspanning en ontstond ook in Nederland een echte stripcultuur.

Strips in het digitale tijdperk

Tegenwoordig verschijnen strips niet alleen op papier, maar ook online als webcomic of digitale strip. Toch blijven papieren stripboeken populair. Een stripalbum kun je altijd lezen, zonder internet of elektriciteit. Bovendien kun je het gemakkelijk bewaren, verzamelen of uitlenen aan vrienden en familie.

Niet iedere strip is hetzelfde

Er bestaan ontzettend veel soorten strips. De tekenstijl, humor en manier van vertellen verschillen per land en per tekenaar. Sommige stripverhalen zijn grappig, terwijl andere juist spannend, ontroerend of gebaseerd op waargebeurde gebeurtenissen zijn.

Er zijn zelfs strips die bedoeld zijn om mensen iets te leren of te waarschuwen. Juist die afwisseling maakt de stripwereld zo bijzonder.

Korte grappige strips verschenen vroeger vooral in kranten en tijdschriften. Langere verhalen werden meestal direct als stripalbum uitgegeven. Veel bekende stripseries bestaan uit tientallen delen.

Het oudste Nederlandse stripverhaal

Het oudste bekende Nederlandse stripverhaal met tekstballonnen is waarschijnlijk de Maan- en Klaagbrief uit 1493.

In dit bijzondere verhaal vertelt een ridder hoe hertog Karel van Gelre zijn belofte niet nakomt. De ridder had zich vrijwillig laten gevangennemen, zodat de hertog vrij kon komen en het losgeld kon regelen. Toen de hertog eenmaal vrij was, wilde hij echter niet betalen. Pas nadat de klachtbrief was verspreid, kwam hij zijn belofte alsnog na om gezichtsverlies te voorkomen.

Welke soorten strips bestaan er?

Er zijn veel verschillende soorten strips. De bekendste zijn:

• Cartoons – Eén losse tekening, vaak met een grappige of verrassende boodschap.

• Stripstroken – Korte stripverhalen in een rijtje vakjes, zoals je vroeger vaak in de krant zag.

• Stripverhalen – Verhalen van één of meerdere pagina's met tekeningen en tekst.

• Stripalbums – Complete boeken met een lang stripverhaal of een verzameling stripstroken.

Daarnaast bestaan er verschillende genres, zoals jeugdstrips, avonturenstrips, superheldencomics, webcomics, satire, biografische strips en manga uit Japan.

Meestal worden Engelse woorden gebruikt, zoals comic of webcomic. Dat kan best verwarrend zijn. In het Engels betekent strip eigenlijk een strook. Daarom heet een stripstrook daar een comic strip. Een heel stripverhaal of stripboek noemen ze meestal een comic (book).

Ontdek de wereld van strips

Wie zich verdiept in strips ontdekt al snel dat er veel meer bestaat dan alleen bekende stripalbums. Nederland kent stripwinkels, stripbeurzen, stripmusea, fanclubs en verschillende striptijdschriften. Er bestaat zelfs een pretpark dat volledig is gebaseerd op stripfiguren.

Of je nu houdt van klassieke stripverhalen, avonturen, humor, manga of moderne webcomics: de wereld van de strip blijft zich ontwikkelen. Er is altijd wel een nieuw verhaal, een bijzondere tekenstijl of een verrassende striptekenaar te ontdekken.

Zelf een strip bedenken?

Ben je benieuwd hoe een stripverhaal ontstaat? Van het eerste idee tot de personages, het script en de tekeningen?

Op de volgende pagina laat ik stap voor stap zien hoe ik een strip bedenk en maak. Klik op de button.